نوجوانی دوره‌ای است که مهارت‌های ارتباطی اهمیت بیشتری از همیشه پیدا می‌کنند. صحبت کردن در کلاس، ارائه دادن، شرکت در گفت‌وگوهای گروهی، برقراری ارتباط با دوستان، بیان احساسات، دفاع از نظر شخصی و حتی آماده شدن برای دانشگاه و ورود به محیط کار، همگی به توانایی‌های گفتاری و زبانی وابسته‌اند.

به همین دلیل، گفتار درمانی فقط مخصوص کودکان خردسال نیست. نوجوانان نیز ممکن است به گفتار درمانی نیاز داشته باشند؛ حتی اگر سال‌ها از دوران کودکی آنها گذشته باشد. مشکلاتی مانند لکنت زبان، اختلال تلفظ، ضعف در درک یا بیان زبان، دشواری در پیدا کردن کلمات، مشکلات ارتباط اجتماعی، ضعف در مهارت‌های روایتگری و حتی برخی مشکلات مرتبط با خواندن و نوشتن می‌توانند در دوران نوجوانی همچنان ادامه داشته باشند یا بیشتر خودشان را نشان دهند.

نکته مهم این است که برای شروع گفتار درمانی در نوجوانی «سن دیر» وجود ندارد. منابع تخصصی حوزه گفتار و زبان نیز تأکید می‌کنند که نوجوانان دارای اختلالات گفتاری و زبانی می‌توانند از مداخلات تخصصی بهره ببرند و برنامه درمانی باید متناسب با سن، نیازها، شرایط تحصیلی و اهداف ارتباطی خود نوجوان طراحی شود.

در این مقاله بررسی می‌کنیم گفتار درمانی برای نوجوانان چه کاربردی دارد، چه نشانه‌هایی نیاز به ارزیابی تخصصی دارند، جلسات چگونه انجام می‌شوند و والدین چه نقشی در روند درمان دارند.

گفتار درمانی برای نوجوانان چیست؟

گفتار درمانی مجموعه‌ای از ارزیابی‌ها و مداخلات تخصصی برای کمک به بهبود مهارت‌های گفتار، زبان، ارتباط و در برخی موارد بلع است. برخلاف تصور رایج، گفتار درمانی به معنی تمرین کردن چند کلمه یا تکرار صداها نیست. در نوجوانان، درمان می‌تواند بسیار گسترده‌تر باشد.

برای مثال، یک نوجوان ممکن است از نظر تلفظ کلمات مشکلی نداشته باشد، اما نتواند افکارش را منظم بیان کند. نوجوان دیگری ممکن است واژگان مناسبی داشته باشد، اما در مکالمه گروهی، شروع گفت‌وگو یا درک کنایه و زبان غیرمستقیم دچار مشکل شود.

بر اساس راهنمای انجمن گفتار، زبان و شنوایی آمریکا (ASHA)، مشکلات زبان در سنین مدرسه و نوجوانی می‌توانند حوزه‌هایی مانند درک زبان، بیان شفاهی، واژگان، جمله‌سازی، روایتگری، خواندن، نوشتن و مهارت‌های سطح بالاتر زبانی را درگیر کنند.

بنابراین هدف گفتار درمانی برای نوجوانان باید صرفاً «صحبت کردن بدون اشتباه» نباشد؛ بلکه هدف اصلی، ارتباط مؤثرتر و مستقل‌تر در موقعیت‌های واقعی زندگی است.

آیا نوجوانی برای شروع گفتار درمانی دیر است؟

خیر.

یکی از اشتباهات رایج این است که خانواده تصور می‌کند اگر مشکل گفتاری در سال‌های ابتدایی کودکی درمان نشده، دیگر در نوجوانی کاری نمی‌توان انجام داد.

این تصور درست نیست.

NIDCD تأکید می‌کند که افراد حتی در سنین بالاتر نیز می‌توانند از درمان اختلالات زبان بهره‌مند شوند. شروع زودهنگام درمان مزایای خاص خود را دارد، اما این موضوع به معنی بی‌فایده بودن درمان در سنین بالاتر نیست.

در واقع، نوجوانی ویژگی‌هایی دارد که می‌تواند روند درمان را در بعضی زمینه‌ها حتی هدفمندتر کند. نوجوان معمولاً می‌تواند درباره مشکل خود صحبت کند، هدف تعیین کند، در تمرین‌ها مشارکت فعال داشته باشد و موقعیت‌هایی را که برایش دشوار هستند توضیح دهد.

برای مثال، یک نوجوان ممکن است بگوید:

• «وقتی جلوی کلاس صحبت می‌کنم، لکنت من بیشتر می‌شود.»
• «وقتی می‌خواهم جواب سؤال را بدهم، کلمه مناسب را پیدا نمی‌کنم.»
• «در جمع دوستانم نمی‌دانم چه زمانی باید وارد بحث شوم.»
• «درک متن‌های درسی برایم سخت است.»
• «وقتی داستانی تعریف می‌کنم، نمی‌توانم اتفاقات را به ترتیب بیان کنم.»

همین اطلاعات می‌تواند به گفتاردرمانگر کمک کند برنامه درمانی را بر اساس نیاز واقعی نوجوان تنظیم کند.

چه نوجوانانی ممکن است به گفتار درمانی نیاز داشته باشند؟

هر نوجوانی که کمی متفاوت صحبت می‌کند، الزاماً به گفتار درمانی نیاز ندارد. تشخیص باید پس از ارزیابی تخصصی انجام شود.

با این حال، وجود برخی نشانه‌ها می‌تواند دلیل خوبی برای مراجعه به گفتاردرمانگر باشد.

۱. لکنت زبان در نوجوانی

لکنت یکی از شناخته‌شده‌ترین دلایل مراجعه نوجوانان به گفتاردرمانگر است.

تکرار صداها یا کلمات، کشیدن صدا، مکث‌های طولانی یا احساس گیر کردن هنگام صحبت کردن می‌تواند باعث شود نوجوان از موقعیت‌های ارتباطی دوری کند.

مشکل فقط خود لکنت نیست. گاهی نگرانی از لکنت باعث می‌شود نوجوان:

• از ارائه در کلاس فرار کند.
• کمتر در جمع صحبت کند.
• از تماس تلفنی اجتناب کند.
• از آشنا شدن با افراد جدید بترسد.
• بعضی کلمات را عمداً تغییر دهد.
• هنگام صحبت کردن اضطراب زیادی داشته باشد.

در درمان لکنت نوجوانان، شرایط اجتماعی و هیجانی دوران نوجوانی نیز باید در نظر گرفته شود. ASHA نیز بر اهمیت توجه به فشار همسالان، نگرانی اجتماعی و تجربه‌های خاص این دوره در برنامه درمانی نوجوانان دارای لکنت تأکید دارد.

بنابراین گفتار درمانی نباید فقط روی «کم کردن لکنت» متمرکز باشد؛ بلکه باید به نوجوان کمک کند بتواند با اعتماد و مشارکت بیشتر ارتباط برقرار کند.

۲. مشکلات تلفظ در نوجوانان

بعضی افراد تصور می‌کنند اختلال تلفظ فقط در کودکی اهمیت دارد. اما اگر تلفظ یک یا چند صدای گفتاری در نوجوانی همچنان برای دیگران نامفهوم باشد، ارزیابی تخصصی می‌تواند مفید باشد.

مشکل تلفظ ممکن است باعث شود نوجوان هنگام صحبت کردن بارها از دیگران بخواهد حرفش را تکرار کنند یا خودش از صحبت کردن در جمع اجتناب کند.

در این شرایط گفتاردرمانگر ابتدا الگوی تولید صداها را بررسی می‌کند و سپس بر اساس علت و نوع اختلال، برنامه درمانی مناسب را طراحی می‌کند.

۳. ضعف در مهارت‌های زبانی

همه مشکلات گفتاری به تلفظ مربوط نمی‌شوند.

گاهی نوجوان کلمات را درست تلفظ می‌کند اما در استفاده از زبان مشکل دارد.

برای مثال ممکن است:

• پیدا کردن کلمه مناسب برایش دشوار باشد.
• نتواند منظور خود را دقیق توضیح دهد.
• جملات پیچیده را به‌خوبی درک نکند.
• در توضیح یک موضوع از ابتدا تا انتها دچار سردرگمی شود.
• نتواند یک داستان را منظم تعریف کند.
• درک کنایه، شوخی یا زبان غیرمستقیم برایش سخت باشد.
• هنگام صحبت کردن از واژگان محدود استفاده کند.

NIDCD برخی از همین موارد، از جمله دشواری در پیدا کردن کلمات، استفاده محدود از جمله‌های پیچیده، مشکلات روایتگری و دشواری در زبان نوشتاری را از نشانه‌های مشکلات رشدی زبان در سنین بالاتر معرفی می‌کند.

۴. مشکلات ارتباط اجتماعی

ارتباط فقط حرف زدن نیست.

یک نوجوان باید بتواند متوجه شود چه زمانی صحبت کند، چه زمانی گوش دهد، چطور موضوع مکالمه را تغییر دهد و چگونه با توجه به شرایط، نوع صحبت خود را تنظیم کند.

برخی نوجوانان در این زمینه مشکل دارند.

ممکن است بیش از حد درباره یک موضوع خاص صحبت کنند، متوجه نشوند طرف مقابل علاقه‌ای به ادامه بحث ندارد، نتوانند منظور غیرمستقیم دیگران را درک کنند یا در شروع و پایان مکالمه دچار مشکل شوند.

این مهارت‌ها بخشی از زبان کاربردی یا Pragmatic Language هستند.

درمان این حوزه می‌تواند شامل تمرین موقعیت‌های واقعی، ایفای نقش، تحلیل مکالمات و تمرین مهارت‌های اجتماعی باشد.

۵. مشکلات زبان و یادگیری در مدرسه

با افزایش سن، مطالب درسی پیچیده‌تر می‌شوند.

نوجوان باید بتواند دستورهای چندمرحله‌ای را درک کند، متن‌های طولانی بخواند، اطلاعات مهم را استخراج کند، پاسخ خود را سازمان‌دهی کند و درباره موضوعات مختلف توضیح شفاهی و کتبی ارائه دهد.

به همین دلیل، اختلال زبان می‌تواند روی عملکرد تحصیلی نیز تأثیر بگذارد.

NIDCD اشاره می‌کند که مشکلات پایه زبان می‌توانند با مشکلات یادگیری ارتباط داشته باشند و روی خواندن، نوشتن، درک مطلب، واژگان و سازمان‌دهی جملات اثر بگذارند.

ASHA نیز برای نوجوانان، مداخلاتی را توصیف می‌کند که بر مهارت‌هایی مانند درک زبان آموزشی، زبان پیچیده‌تر، برنامه‌ریزی، استدلال و استفاده از زبان در موقعیت‌های تحصیلی تمرکز دارند.

پس اگر نوجوانی با وجود تلاش زیاد همچنان در بیان پاسخ‌ها، درک سؤال، خلاصه کردن مطالب یا سازمان‌دهی افکار مشکل دارد، بهتر است موضوع فقط به «کم‌کاری درسی» نسبت داده نشود.

۶. دشواری در بیان شفاهی و ارائه در کلاس

یکی از چالش‌های مهم نوجوانی، ارائه دادن است.

ممکن است نوجوان مطالب را بلد باشد اما نتواند آنها را به شکل منظم و قابل فهم بیان کند.

مثلاً:

«می‌دونم چی می‌خوام بگم، ولی وقتی جلوی بقیه می‌ایستم یادم میره.»

این مسئله می‌تواند به ضعف در سازمان‌دهی زبان، اضطراب ارتباطی، لکنت یا ترکیبی از چند عامل مربوط باشد.

گفتار درمانی می‌تواند با تمرین ساختاردهی پاسخ، توصیف، روایت، خلاصه‌گویی و ارائه شفاهی به نوجوان کمک کند.

گفتار درمانی نوجوانان چه تفاوتی با کودکان دارد؟

این بخش بسیار مهم است.

نوجوان دیگر کودک خردسال نیست و روش‌های درمانی باید با سن او هماهنگ باشند.

درمانگر نباید همان فعالیت‌هایی را که برای یک کودک پنج‌ساله استفاده می‌کند، بدون تغییر برای یک نوجوان اجرا کند.

درمان نوجوان باید تا حد امکان:

• متناسب با سن باشد.
• به علایق نوجوان توجه کند.
• هدف‌های واقعی داشته باشد.
• از فعالیت‌های روزمره استفاده کند.
• استقلال نوجوان را افزایش دهد.
• فضای امن برای اشتباه کردن ایجاد کند.
• به اهداف تحصیلی و اجتماعی توجه داشته باشد.

ASHA تأکید می‌کند که مداخله برای نوجوانان باید با افزایش پیچیدگی‌های تحصیلی و اجتماعی این دوره هماهنگ باشد و از نقاط قوت، علایق و اهداف خود نوجوان استفاده کند.

به همین دلیل، یک جلسه گفتار درمانی برای نوجوان ممکن است شامل تمرین ارائه، گفت‌وگوی هدفمند، تحلیل یک موقعیت اجتماعی، تمرین واژگان، حل مسئله، داستان‌گویی یا برنامه‌ریزی برای یک موقعیت واقعی باشد.

گفتار درمانی نوجوانان چگونه انجام می‌شود؟

اولین مرحله معمولاً ارزیابی است.

گفتاردرمانگر بر اساس مشکل نوجوان، مهارت‌های مختلفی را بررسی می‌کند. این ارزیابی ممکن است شامل مشاهده مستقیم، گفت‌وگو با والدین و نوجوان، پرسشنامه، آزمون‌های استاندارد و بررسی عملکرد زبانی باشد.

بعد از ارزیابی، اهداف درمان مشخص می‌شوند.

برای مثال:

هدف اول: بهبود تلفظ

اگر مشکل اصلی تلفظ باشد، درمانگر روی تولید صحیح صداها، استفاده از آنها در کلمات و سپس تعمیم آنها به مکالمه روزمره کار می‌کند.

هدف دوم: بهبود لکنت

اگر نوجوان لکنت داشته باشد، برنامه می‌تواند بر مدیریت لکنت، افزایش مشارکت ارتباطی و کاهش اجتناب از موقعیت‌های گفتاری تمرکز کند.

هدف سوم: تقویت زبان

در صورت وجود مشکل زبانی، تمرین‌ها ممکن است روی واژگان، جمله‌سازی، درک مطلب، روایتگری، استدلال و سازمان‌دهی افکار متمرکز شوند.

هدف چهارم: تقویت ارتباط اجتماعی

در این حالت، نوجوان موقعیت‌های واقعی را تمرین می‌کند؛ مثلاً چگونه مکالمه را شروع کند، چطور موضوع را تغییر دهد، چگونه سؤال بپرسد یا چگونه نظر مخالف خود را بیان کند.

آیا گفتار درمانی می‌تواند به اعتمادبه‌نفس نوجوان کمک کند؟

بله، اما باید واقع‌بین باشیم.

گفتار درمانی مستقیماً درمان همه مشکلات روان‌شناختی یا اضطراب‌های نوجوان نیست. با این حال، بهتر شدن مهارت ارتباطی می‌تواند زمینه را برای مشارکت بیشتر نوجوان در مدرسه، خانواده و روابط اجتماعی فراهم کند.

نوجوانی که دائماً به دلیل نحوه صحبت کردنش مورد تمسخر قرار می‌گیرد یا از ارائه دادن می‌ترسد، ممکن است به مرور از موقعیت‌های اجتماعی فاصله بگیرد.

در چنین شرایطی، داشتن یک فضای درمانی امن و هدفمند اهمیت زیادی دارد.

همچنین ارتباط باز میان والد و نوجوان اهمیت بالایی دارد. CDC توصیه می‌کند والدین فرصت‌های منظم و بدون قضاوت برای گفت‌وگو با نوجوان ایجاد کنند و با گوش دادن فعال، فضای امنی برای بیان افکار و احساسات او فراهم کنند.

والدین چگونه می‌توانند به نوجوان در خانه کمک کنند؟

نقش خانواده بعد از جلسه گفتار درمانی تمام نمی‌شود.

البته قرار نیست خانه به یک کلینیک درمانی تبدیل شود!

بهتر است تمرین‌ها در فعالیت‌های طبیعی روزمره قرار بگیرند.

برای مثال:

درباره اتفاقات روز سؤال کنید

به جای سؤال‌های کلی مثل «مدرسه چطور بود؟»، سؤال مشخص بپرسید:

«امروز جالب‌ترین اتفاق کلاس چی بود؟»

این نوع سؤال نوجوان را به توضیح دادن و سازمان‌دهی افکار تشویق می‌کند.

اجازه دهید حرفش را کامل کند

اگر نوجوان لکنت دارد یا برای پیدا کردن کلمه مناسب مکث می‌کند، مدام جمله او را کامل نکنید.

فرصت بدهید خودش حرفش را تمام کند.

اشتباهات را به رخ نکشید

اصلاح مداوم می‌تواند باعث شود نوجوان از صحبت کردن اجتناب کند.

بهتر است نحوه صحیح استفاده از کلمه یا جمله را در پاسخ خودتان به شکل طبیعی نشان دهید.

درباره علایقش صحبت کنید

بازی، ورزش، موسیقی، فیلم، تکنولوژی یا هر موضوع دیگری که نوجوان به آن علاقه دارد، می‌تواند بهانه خوبی برای تمرین مکالمه باشد.

هدف‌های واقعی تعیین کنید

هدف درمان نباید فقط «بدون اشتباه حرف بزن» باشد.

اهداف بهتر می‌توانند این‌ها باشند:

• بتوانم در کلاس سؤال بپرسم.
• بتوانم یک ارائه پنج‌دقیقه‌ای انجام دهم.
• بتوانم داستان را منظم تعریف کنم.
• بتوانم بدون اجتناب با فرد جدید صحبت کنم.

چه زمانی باید نوجوان را نزد گفتاردرمانگر ببریم؟

اگر مشکل گفتاری یا زبانی روی زندگی روزمره، تحصیل، روابط اجتماعی یا اعتماد نوجوان به توانایی ارتباطی خودش تأثیر گذاشته است، ارزیابی تخصصی ارزشمند است.

به‌خصوص اگر یکی از موارد زیر را می‌بینید:

• لکنت مداوم یا شدید
• اجتناب از صحبت کردن
• مشکل واضح در تلفظ
• دشواری در پیدا کردن کلمات
• ضعف قابل توجه در بیان افکار
• مشکل در درک دستورها یا متن‌های پیچیده
• ضعف در روایتگری و داستان‌گویی
• مشکلات ارتباط اجتماعی
• افت تحصیلی مرتبط با درک یا بیان زبان
• دشواری در ارائه شفاهی
• مشکلات خواندن و نوشتن مرتبط با زبان

تشخیص نهایی باید توسط متخصص انجام شود؛ بنابراین بهتر است از خودتشخیصی بر اساس چند علامت اینترنتی پرهیز کنید.

آیا نوجوان دارای اختلال گفتار و زبان می‌تواند پیشرفت کند؟

قطعاً.

اما میزان و سرعت پیشرفت به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله نوع مشکل، شدت آن، علت، وضعیت شنوایی، توانایی‌های شناختی و زبانی، همکاری نوجوان، استمرار جلسات و میزان تمرین در موقعیت‌های واقعی.

در مورد اختلال زبان رشدی، NIDCD نیز تأکید می‌کند که حتی کودکان بزرگ‌تر و افراد در سنین بالاتر می‌توانند از درمان بهره ببرند و بسیاری از افراد با یادگیری راهکارهای مناسب، عملکرد ارتباطی و زندگی روزمره خود را بهتر مدیریت می‌کنند.

بنابراین اگر نوجوان شما در گذشته درمان دریافت نکرده است، این موضوع به معنی از دست رفتن فرصت درمان نیست.

خدمات گفتار درمانی برای نوجوانان در مرکز تخصصی

انتخاب محیط درمان برای نوجوان اهمیت زیادی دارد. نوجوان باید احساس کند در محیطی قرار گرفته که به سن، شخصیت و استقلال او احترام گذاشته می‌شود.

مرکز آموزشی و توانبخشی شمیم بهار می‌تواند برای خانواده‌هایی که به دنبال ارزیابی و دریافت خدمات توانبخشی تخصصی هستند، گزینه‌ای برای بررسی و مشاوره باشد. در چنین خدماتی، هدف باید شناسایی نیازهای اختصاصی نوجوان و طراحی برنامه‌ای متناسب با شرایط فردی او باشد.

نکته مهم این است که برنامه گفتار درمانی نباید برای همه نوجوانان یکسان باشد. یک نوجوان ممکن است به درمان لکنت نیاز داشته باشد و نوجوان دیگری به تقویت زبان، مهارت‌های ارتباط اجتماعی یا مشکلات مرتبط با یادگیری.

چند تصور اشتباه درباره گفتار درمانی نوجوانان

«دیگه بزرگ شده، خودش درست میشه»

همیشه این‌طور نیست.

برخی مشکلات ممکن است با گذشت زمان کاهش پیدا کنند، اما بعضی اختلالات زبان و گفتار بدون مداخله مناسب ادامه پیدا می‌کنند. ارزیابی تخصصی کمک می‌کند مشخص شود آیا واقعاً نیاز به درمان وجود دارد یا خیر.

«گفتار درمانی فقط برای تلفظ حروف است»

کاملاً اشتباه است.

گفتار درمانی می‌تواند گفتار، زبان، ارتباط اجتماعی، روانی گفتار و در شرایط خاص سایر حوزه‌های ارتباطی را پوشش دهد.

«اگر نوجوان خودش همکاری نکند، درمان غیرممکن است»

همکاری نوجوان اهمیت زیادی دارد، اما نحوه طراحی درمان نیز مهم است.

درمانگر حرفه‌ای باید اهداف را تا حد امکان با خود نوجوان هماهنگ کند و به او نشان دهد این مهارت‌ها چه کاربردی در زندگی واقعی دارند.

«مشکل گفتاری یعنی مشکل هوشی»

خیر.

اختلال گفتار یا زبان به خودی خود به معنی پایین بودن هوش نیست. حتی بسیاری از نوجوانان دارای مشکلات زبانی، توانایی‌های شناختی و استعدادهای بسیار خوبی در حوزه‌های دیگر دارند.

پرسش‌های متداول درباره گفتار درمانی نوجوانان

آیا گفتار درمانی برای نوجوان ۱۳ یا ۱۴ ساله مفید است؟

بله. نوجوانان در این سن نیز می‌توانند از گفتار درمانی بهره ببرند. نوع درمان بر اساس مشکل مشخص می‌شود؛ برای مثال ممکن است تمرکز روی لکنت، تلفظ، زبان، مهارت‌های اجتماعی یا عملکرد تحصیلی باشد.

آیا برای درمان لکنت در نوجوانی دیر شده است؟

خیر. نوجوانی زمان مناسبی برای ارزیابی و دریافت مداخلات تخصصی است. برنامه درمانی باید با ویژگی‌های رشدی، اجتماعی و اهداف ارتباطی نوجوان هماهنگ باشد.

گفتار درمانی نوجوانان چند جلسه طول می‌کشد؟

پاسخ ثابتی وجود ندارد. تعداد جلسات به نوع و شدت مشکل، اهداف درمان، میزان پیشرفت و نیازهای فردی بستگی دارد. گفتاردرمانگر پس از ارزیابی می‌تواند درباره روند احتمالی درمان توضیح دقیق‌تری بدهد.

آیا والدین باید در جلسات نوجوان حضور داشته باشند؟

این موضوع به سن نوجوان، نوع مشکل و نظر درمانگر بستگی دارد. در بسیاری از موارد، همکاری خانواده خارج از جلسه اهمیت زیادی دارد؛ اما نوجوان نیز باید تا حد امکان احساس استقلال و مشارکت در روند درمان داشته باشد.

آیا مشکلات گفتاری می‌توانند روی درس خواندن تأثیر بگذارند؟

بله، برخی اختلالات زبانی می‌توانند با درک مطلب، واژگان، خواندن، نوشتن، سازمان‌دهی افکار و عملکرد تحصیلی ارتباط داشته باشند.

جمع‌بندی؛ بهترین زمان گفتار درمانی برای نوجوان چه زمانی است؟

پاسخ ساده است: هر زمانی که یک مشکل گفتاری یا زبانی باعث محدود شدن ارتباط، تحصیل یا زندگی اجتماعی نوجوان شده باشد، ارزش ارزیابی تخصصی دارد.

گفتار درمانی مخصوص کودکان خردسال نیست. نوجوانان نیز ممکن است با مشکلاتی مانند لکنت، اختلال تلفظ، ضعف زبان، دشواری در پیدا کردن کلمات، مشکلات ارتباط اجتماعی یا مشکلات مرتبط با زبان تحصیلی مواجه باشند.

مهم‌تر از سن، نوع مشکل و تأثیر آن بر زندگی نوجوان است.

اگر نوجوان شما در صحبت کردن، ارائه دادن، برقراری ارتباط با همسالان، بیان افکار، درک مطالب یا روان صحبت کردن با مشکل مواجه است، بهتر است موضوع را صرفاً به خجالتی بودن، کمبود اعتمادبه‌نفس یا «با بزرگ‌تر شدن درست می‌شود» نسبت ندهید.

یک ارزیابی تخصصی می‌تواند مشخص کند که آیا مشکل نیاز به درمان دارد و در صورت نیاز، چه نوع مداخله‌ای مناسب‌تر است.

در مرکز آموزشی و توانبخشی شمیم بهار نیز خانواده‌ها می‌توانند برای بررسی نیازهای توانبخشی نوجوان و دریافت راهنمایی تخصصی اقدام کنند.

در نهایت، هدف گفتار درمانی این نیست که نوجوان را مجبور کنیم «مثل دیگران» صحبت کند؛ هدف این است که بتواند با توانایی، استقلال و اطمینان بیشتری منظور خود را منتقل کند و در موقعیت‌های واقعی زندگی حضور فعال‌تری داشته باشد.

اگر احساس می‌کنید مشکل گفتاری یا زبانی نوجوان شما روی مدرسه، روابط دوستانه یا زندگی روزمره او اثر گذاشته است، منتظر شدیدتر شدن مشکل نمانید. ارزیابی زودتر، مسیر تصمیم‌گیری را روشن‌تر می‌کند.

منابع علمی

• National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD) – Developmental Language Disorder
• American Speech-Language-Hearing Association (ASHA) – Spoken Language Disorders
• ASHA – Stuttering, Cluttering, and Fluency Disorders
• ASHA – Adolescent Language Therapy
• Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Communication and Conversation With Adolescents